Kogo dotyczy obowiązek rozliczenia PIT
Podatek PIT jest powszechnie stosowany na świecie i obejmuje dochody, które uzyskują osoby fizyczne, czyli od wynagrodzeń z umowy o pracę, emerytur, rent, wszelkich zasiłków oraz podatek od prowadzenia własnej działalności gospodarczej, wykonywania wolnego zawodu, działalności twórczej, naukowej, oświatowej, artystycznej, literackiej, publicystycznej, a także zbycia nieruchomości czy kapitałów pieniężnych i innych źródeł.
Wszystkie te dochody podlegają obowiązkowemu rozliczeniu podatkowemu, czyli podatkowi od osób fizycznych. Rozliczenie roczne na formularzach PIT składa się na początku kolejnego okresu rozliczeniowego, czyli w pierwszych miesiącach nowego roku kalendarzowego za miniony rok podatkowy.
Obowiązkowi rozliczenia podatkowego podlega każda osoba pełnoletnia, natomiast dzieci niepełnoletnie rozliczane są przez rodziców lub z rodzicami na wspólnym druku PIT.
PIT rozliczany jest zarówno przez polskich rezydentów podatkowych (których dotyczy nieograniczony obowiązek podatkowy (od całości przychodów), jak i osoby nie posiadające polskiej rezydencji podatkowej (u których podatek pobierany jest wyłącznie od przychodów uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - ograniczony obowiązek podatkowy).
Jak wybrać odpowiedni formularz PIT
Ministerstwo Finansów udostępnia ponad 40 wzorów deklaracji PIT. Podatnik lub płatnik powinien wybrać do rozliczenia formularz, który odpowiada jego sytuacji podatkowej w danym roku rozliczeniowym (rodzaj dochodów/przychodów, forma opodatkowania).
Zdecydowana większość podatników składa roczne zeznania podatkowe na formularzu PIT-37, przeznaczonym dla podatników, którzy uzyskali przychody za pośrednictwem płatnika. Inne przychody wymagają zastosowania odrębnych deklaracji PIT.
W przypadku dochodów z wielu źródeł i różnych form opodatkowania nie wystarczy jeden formularz, trzeba wypełnić kilka różnych deklaracji wraz z załącznikami.
Podstawowe formularze PIT
Najczęściej stosowane rodzaje druków PIT, służących podatnikom do składania rocznej deklaracji podatkowej, to:
PIT-28 - zeznanie o wysokości uzyskanego przychodu, dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Formularz PIT-28 wypełniają osoby, które uzyskują przychody z prowadzonej działalności gospodarczej w formie indywidualnej lub w formie spółki oraz osoby, które w danym roku podatkowym osiągnęły przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy lub poddzierżawy poza działalnością gospodarczą.
PIT-36 – przeznaczony jest dla podatników, którzy uzyskali przychody (dochody) opodatkowane na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej i nie wypełniają zeznania PIT-37. Są to przede wszystkim podatnicy, którzy prowadzili pozarolniczą działalność gospodarczą lub działy specjalne produkcji rolnej opodatkowane według skali podatkowej oraz ci, którzy uzyskali dochody z zagranicy.
PIT-36S - składają podatnicy będący przedsiębiorstwem w spadku, którzy prowadzili pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej.
PIT-36L – składają podatnicy, którzy prowadzili pozarolniczą działalność gospodarczą lub działy specjalne produkcji rolnej opodatkowane 19% podatkiem liniowym. Jest przeznaczony wyłącznie dla podatników, którzy rozliczają się indywidualnie.
PIT-36LS - składają podatnicy będący przedsiębiorstwem w spadku, którzy prowadzili pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną liniowo.
PIT-37 – najczęściej stosowany, przeznaczony jest dla podatników, którzy uzyskali przychody, opodatkowane na ogólnych zasadach według skali podatkowej, wyłącznie ze źródeł położonych w Polsce, za pośrednictwem płatników lub innych podmiotów obowiązanych do sporządzenia imiennej informacji o wysokości tych dochodów (przychodów) i nie prowadzili pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej oraz działów specjalnych produkcji rolnej.
PIT-38 – składają podatnicy, którzy uzyskali dochody z kapitałów pieniężnych opodatkowane 19% podatkiem (np. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych).
PIT-39 – składają podatnicy, którzy uzyskali dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i określonych praw majątkowych w roku podatkowym, opodatkowane 19% podatkiem.
Aktualność formularzy PIT
Wzory niektórych deklaracji do rozliczania PIT w danym roku mogą różnić się od stosowanych w latach ubiegłych. Zmiany w formularzach PIT mają związek ze zmianami w przepisach podatkowych. Należy więc pamiętać, aby stosować deklaracje w aktualnie obowiązującej wersji. PIT można rozliczyć jedynie na aktualnym formularzu. W przypadku pomyłkowego użycia nieaktualnego druku podatnik zostanie wezwany przez Urząd Skarbowy do złożenia korekty.
Natomiast nowych wzorów deklaracji nie należy stosować w przypadku korekty składanej za lata ubiegłe. W takim przypadku stosujemy wzór formularza PIT obowiązujący w danym roku. Stare formularze PIT z poprzednich lat, można pobrać z archiwum Ministerstwa Finansów.
Sposoby i terminy składania zeznań podatkowych
Deklaracje PIT można składać w formie papierowej bezpośrednio do urzędu skarbowego lub za pośrednictwem poczty, albo w formie elektronicznej przez internet.
W roku 2026 podatnicy mogą skorzystać z usługi Twój e-PIT, w zakresie której Krajowa Administracja Skarbowa przygotowuje gotowe rozliczenie PIT-37 i PIT-38.
Roczne zeznania podatkowe na formularzu PIT 28 składa się do 30 kwietnia 2026 r. następującego po roku podatkowym.
Zeznania PIT 37 i PIT-38 o wysokości osiągniętego dochodu lub poniesionej straty w roku podatkowym za poprzedni rok składa się do urzędu skarbowego w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia roku następnego.
Pozostałe zeznania składa się w terminie od 1 stycznia do 30 kwietnia następnego roku podatkowego za rok poprzedni.
Jeżeli 30 kwietnia wypada w sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, to termin przesuwa się na pierwszy dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. W rozliczeniu PIT za 2025 r. ostatnim dniem terminu jest 30 kwietnia 2026 roku.
